Yiyecek ve İçecek Hizmetleri Risk Analizi — Tehlike Listesi ve Yasal Dayanaklar
Görsel temsilidir; bir müşteri sahası değildir.
Yiyecek ve İçecek Hizmetleri (NACE 56 — Yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri) için İSGUYZ tehlike kütüphanesinde 416 satır bulunuyor; bunların 80 tanesi doğrudan bu sektöre özgüdür. Satırlar 9 faaliyet alanına ve 27 tehlike kategorisine dağılmış, 28 ayrı mevzuat metnine dayandırılmıştır.
Bu bölümde en çok satır taşıyan alanlar: Mutfak ve Hazırlık Bölümü, Çamaşırhane, Gıda Deposu ve Soğuk Oda, İdari Bölüm. En yoğun tehlike kategorileri ise İşyeri düzeni, zemin ve hijyen (TK-01), Yangın, parlama ve patlama (TK-15), Basınçlı kap ve tüpler (TK-21).
ÇSGB İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi'nde bu bölüme bağlı 25 altılı NACE kodu var (Az Tehlikeli 23 · Tehlikeli 2).
Faaliyet alanları
Uygulama bu bölümdeki bir işyeri için aşağıdaki alanları önerir; tehlike tablosu alan alan doldurulur.
- Mutfak ve Hazırlık Bölümü — 109 satır
- Çamaşırhane — 92 satır
- Gıda Deposu ve Soğuk Oda — 52 satır
- İdari Bölüm — 41 satır
- Teknik Servis ve Kazan Dairesi — 30 satır
- Havuz ve Spa Alanı — 23 satır
- Kat ve Temizlik Hizmetleri — 23 satır
- Personel Sosyal Alanları — 23 satır
- Servis ve Salon — 23 satır
Tehlike kategorileri
| Kod | Kategori | Satır |
|---|---|---|
| TK-01 | İşyeri düzeni, zemin ve hijyen | 53 |
| TK-15 | Yangın, parlama ve patlama | 45 |
| TK-21 | Basınçlı kap ve tüpler | 38 |
| TK-03 | Makine ve el aletleri | 37 |
| TK-02 | Elektrik | 34 |
| TK-13 | Ortam koşulları | 27 |
| TK-07 | Kimyasal etkenler | 20 |
| TK-16 | Acil durum ve ilk yardım | 18 |
| TK-22 | Psikososyal riskler | 16 |
| TK-05 | Kaldırma ve taşıma ekipmanı | 15 |
| TK-06 | Ergonomi ve elle taşıma | 15 |
| TK-23 | Eğitim ve mesleki yeterlilik | 13 |
| TK-24 | Sağlık gözetimi | 13 |
| TK-04 | Yüksekte çalışma ve düşme | 12 |
| TK-25 | Özel politika gerektiren gruplar | 10 |
| TK-18 | Sağlık ve güvenlik işaretleri | 9 |
| TK-29 | Atık yönetimi | 8 |
| TK-09 | Biyolojik etkenler | 6 |
| TK-10 | Toz | 4 |
| TK-11 | Gürültü | 4 |
| TK-17 | Kişisel koruyucu donanım | 4 |
| TK-19 | İşyeri içi trafik ve araçlar | 4 |
| TK-20 | İstifleme ve depolama | 4 |
| TK-12 | Titreşim | 3 |
| TK-14 | Ekranlı araçlar | 2 |
| TK-27 | Asbest | 1 |
| TK-30 | Çalışma süresi | 1 |
Bu sektöre özgü öne çıkan tehlikeler
Aşağıdaki başlıklar, 88 NACE bölümünün en çok 5'inde geçen — yani bu sektörün karakteristiği olan — tehlikelerdir.
- Lokanta ve pastane mutfağında fritöz, ocak ve fırında sıcak yağ ile yanma
Yasal dayanaklar
Bunların yanında satırlar, her işyeri için geçerli olan ortak İSG mevzuatına dayandırılmıştır (28 tekil metin): 6331 sayılı İSG Kanunu, Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği, Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği, Basınçlı Gaz Tüpleri Güvenli Çalışma Talimatı, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik, Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği, Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği, Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik, Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik, Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği, Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik, Tozla Mücadele Yönetmeliği, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik.
Bu bölüme bağlı NACE kodları ve tehlike sınıfları
Kaynak: ÇSGB İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi (NACE Rev.2 Altılı). İşyeri tehlike sınıfı, işyerinin tescilli altılı koduna göre belirlenir.
| NACE kodu | Faaliyet | Tehlike sınıfı |
|---|---|---|
| 56.10.01 | Seyyar yemek servisi faaliyetleri (simit, poğaça, börek, kokoreç, nohut-pilav, piyaz, dondurma, vb. ile kayıklarda yapılanlar dahil) | Az Tehlikeli |
| 56.10.02 | Börekçilerin faaliyetleri (imalatçıların faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç) | Az Tehlikeli |
| 56.10.03 | Çorbacıların ve işkembecilerin faaliyetleri (imalatçıların faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç) | Az Tehlikeli |
| 56.10.04 | Dondurmacıların faaliyetleri (imalatçıların faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç) | Az Tehlikeli |
| 56.10.05 | Oturacak yeri olmayan fast-food satış yerleri (hamburger, sandviç, tost, vb.), al götür tesisleri ve benzerleri tarafından sağlanan diğer yemek hazırlama ve sunum faaliyetleri | Az Tehlikeli |
| 56.10.06 | Döner, lahmacun ve pidecilik faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil, imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç) | Az Tehlikeli |
| 56.10.07 | Ciğer, kokoreç, köfte ve kebapçıların faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil, imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç) | Az Tehlikeli |
| 56.10.08 | Diğer lokanta ve restoranların (içkili ve içkisiz) faaliyetleri (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil, imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç) | Az Tehlikeli |
| 56.10.09 | Pastanelerin ve tatlıcıların faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil, imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç) | Az Tehlikeli |
| 56.10.10 | Pizzacıların faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil, imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç) | Az Tehlikeli |
| 56.10.14 | Başka birimler tarafından işletildiğinde gemi ve trenlerde restoran işletmeciliği (yemekli vagon, vb.) | Az Tehlikeli |
| 56.10.17 | Mantıcı ve gözlemecilerin faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil, imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç) | Az Tehlikeli |
| 56.10.18 | Oturacak yeri olan fast-food satış yerleri (hamburger, sandviç, tost, vb.) tarafından sağlanan yemek hazırlama ve sunum faaliyetleri | Az Tehlikeli |
| 56.10.19 | Yiyecek ağırlıklı hizmet veren kafeteryaların faaliyetleri | Az Tehlikeli |
| 56.21.01 | Özel günlerde dışarıya yemek sunan işletmelerin faaliyetleri | Az Tehlikeli |
| 56.29.01 | Kantinlerin faaliyetleri (spor, fabrika, okul veya işyeri kantinleri, vb.) | Az Tehlikeli |
| 56.29.03 | Hava yolu şirketleri ve diğer ulaştırma şirketleri için sözleşmeye bağlı düzenlemelere dayalı olarak yiyecek hazırlanması ve temini hizmetleri | Az Tehlikeli |
| 56.29.90 | Dışarıya yemek sunan diğer işletmelerin faaliyetleri (spor, fabrika, işyeri, üniversite, vb. mensupları için tabldot servisi, vb. dahil, özel günlerde hizmet verenler hariç) | Az Tehlikeli |
| 56.30.02 | Çay ocakları, kıraathaneler, kahvehaneler, kafeler, meyve suyu salonları ve çay bahçelerinde içecek sunum faaliyeti | Az Tehlikeli |
| 56.30.03 | Lokallerde içecek sunum faaliyeti (alkollü-alkolsüz) | Az Tehlikeli |
| 56.30.04 | Bar, meyhane ve birahanelerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz) | Tehlikeli |
| 56.30.05 | Gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kokteyl salonları, vb. yerlerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz) | Tehlikeli |
| 56.30.06 | Trenlerde ve gemilerde işletilen barların faaliyetleri (alkollü-alkolsüz) | Az Tehlikeli |
| 56.30.08 | Boza, şalgam ve sahlep sunum faaliyeti | Az Tehlikeli |
| 56.30.90 | Seyyar içecek satanlar ile diğer içecek sunum faaliyetleri | Az Tehlikeli |
Sık sorulan sorular
Yiyecek ve İçecek Hizmetleri işyerlerinde risk değerlendirmesi zorunlu mu?
Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 10. maddesi işverene risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma yükümlülüğü getirir; İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 5. maddesi de aynı yükümlülüğü tekrarlar. Yükümlülük işyerinin tehlike sınıfına ya da çalışan sayısına bağlı değildir — Yiyecek ve İçecek Hizmetleri bölümündeki her işyeri için geçerlidir.
Yiyecek ve İçecek Hizmetleri risk analizi kaç yılda bir yenilenir?
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre risk değerlendirmesi; çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde sırasıyla en geç iki, dört ve altı yılda bir yenilenir. Bu bölüme bağlı 25 altılı NACE kodu tek bir sınıfta değildir; süre işyerinizin tescilli koduna göre belirlenir. Ölçülen dağılım — Az Tehlikeli: 23 kod (6 yıl) · Tehlikeli: 2 kod (4 yıl). Ayrıca işyerinde yeni bir tehlike ortaya çıkaran değişiklik olduğunda süre beklenmeden yenilenir.
Yiyecek ve İçecek Hizmetleri risk değerlendirmesini kim yapar?
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 6. maddesine göre risk değerlendirmesi, işverenin oluşturduğu bir ekip tarafından gerçekleştirilir. Ekipte işveren veya vekili, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, çalışan temsilcileri, destek elemanları ve işyerindeki bütün birimleri temsil edecek şekilde belirlenen çalışanlar bulunur. İşveren gerektiğinde işyeri dışından hizmet alabilir.
Yiyecek ve İçecek Hizmetleri risk analizinde hangi tehlikeler değerlendirilir?
İSGUYZ tehlike kütüphanesinde bu bölüm için 416 satır bulunuyor ve bunlar 27 tehlike kategorisine dağılmış durumda. En yoğun kategoriler: İşyeri düzeni, zemin ve hijyen, Yangın, parlama ve patlama, Basınçlı kap ve tüpler, Makine ve el aletleri, Elektrik. Satırların 80 tanesi doğrudan bu sektöre özgüdür; geri kalanı her işyerinde geçerli olan ortak tehlikelerdir.
Yiyecek ve İçecek Hizmetleri işyerinde hangi bölümler risk analizine dahil edilmeli?
Risk değerlendirmesi işyerinin tamamını kapsar. İSGUYZ bu bölüm için 9 faaliyet alanı önerir ve tehlike tablosu alan alan doldurulur. En çok satır taşıyan alanlar: Mutfak ve Hazırlık Bölümü, Çamaşırhane, Gıda Deposu ve Soğuk Oda, İdari Bölüm, Teknik Servis ve Kazan Dairesi.
Yiyecek ve İçecek Hizmetleri için risk analizinizi hazırlayın
Tehlike tablosunu seçin, Fine-Kinney puanlaması ve önlem metinleri hazır gelsin; raporu Word, Excel veya PDF olarak indirin.
Uygulamayı aç