Kimyasal Ürünler İmalatı Risk Analizi — Tehlike Listesi ve Yasal Dayanaklar
Görsel temsilidir; bir müşteri sahası değildir.
Kimyasal Ürünler İmalatı (NACE 20 — Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı) için İSGUYZ tehlike kütüphanesinde 624 satır bulunuyor; bunların 27 tanesi doğrudan bu sektöre özgüdür. Satırlar 10 faaliyet alanına ve 29 tehlike kategorisine dağılmış, 30 ayrı mevzuat metnine dayandırılmıştır.
Bu bölümde en çok satır taşıyan alanlar: Hammadde Kabul ve Ön Hazırlık, Montaj / Son İşlem Bölümü, Üretim Hattı, Bakım Atölyesi. En yoğun tehlike kategorileri ise Makine ve el aletleri (TK-03), Basınçlı kap ve tüpler (TK-21), İşyeri düzeni, zemin ve hijyen (TK-01).
ÇSGB İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi'nde bu bölüme bağlı 55 altılı NACE kodu var (Çok Tehlikeli 41 · Tehlikeli 14).
Faaliyet alanları
Uygulama bu bölümdeki bir işyeri için aşağıdaki alanları önerir; tehlike tablosu alan alan doldurulur.
- Hammadde Kabul ve Ön Hazırlık — 111 satır
- Montaj / Son İşlem Bölümü — 111 satır
- Üretim Hattı — 111 satır
- Bakım Atölyesi — 82 satır
- Hammadde ve Mamul Deposu — 56 satır
- Kalite Kontrol ve Laboratuvar — 42 satır
- İdari Bina — 41 satır
- Kazan Dairesi ve Enerji Merkezi — 31 satır
- Sosyal Tesisler — 22 satır
- Yükleme-Boşaltma Alanı — 17 satır
Tehlike kategorileri
| Kod | Kategori | Satır |
|---|---|---|
| TK-03 | Makine ve el aletleri | 119 |
| TK-21 | Basınçlı kap ve tüpler | 79 |
| TK-01 | İşyeri düzeni, zemin ve hijyen | 44 |
| TK-02 | Elektrik | 43 |
| TK-15 | Yangın, parlama ve patlama | 43 |
| TK-07 | Kimyasal etkenler | 33 |
| TK-05 | Kaldırma ve taşıma ekipmanı | 28 |
| TK-13 | Ortam koşulları | 23 |
| TK-16 | Acil durum ve ilk yardım | 23 |
| TK-04 | Yüksekte çalışma ve düşme | 17 |
| TK-23 | Eğitim ve mesleki yeterlilik | 16 |
| TK-06 | Ergonomi ve elle taşıma | 15 |
| TK-24 | Sağlık gözetimi | 15 |
| TK-20 | İstifleme ve depolama | 14 |
| TK-10 | Toz | 13 |
| TK-25 | Özel politika gerektiren gruplar | 11 |
| TK-18 | Sağlık ve güvenlik işaretleri | 10 |
| TK-11 | Gürültü | 9 |
| TK-12 | Titreşim | 8 |
| TK-17 | Kişisel koruyucu donanım | 8 |
| TK-19 | İşyeri içi trafik ve araçlar | 8 |
| TK-22 | Psikososyal riskler | 8 |
| TK-30 | Çalışma süresi | 8 |
| TK-29 | Atık yönetimi | 6 |
| TK-08 | Kanserojen ve mutajen maddeler | 5 |
| TK-09 | Biyolojik etkenler | 5 |
| TK-14 | Ekranlı araçlar | 5 |
| TK-27 | Asbest | 4 |
| TK-31 | İyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyon | 4 |
Bu sektöre özgü öne çıkan tehlikeler
Aşağıdaki başlıklar, 88 NACE bölümünün en çok 5'inde geçen — yani bu sektörün karakteristiği olan — tehlikelerdir.
- Reaktörde ekzotermik reaksiyonun kontrolden çıkması
- Tehlikeli kimyasalın açık sistemde aktarılması, dolumu ve numune alınması
- Kimyasal dökülme ve sızıntıya müdahale düzeninin bulunmaması
- Birbiriyle uyumsuz kimyasalların aynı bölmede depolanması
- Tehlikeli kimyasala maruz kalan çalışanlara sağlık gözetimi yapılmaması
- Toz halindeki hammaddenin tartım, karıştırma ve paketleme sırasında ortama yayılması
- Asit sanayii işlerinde günlük çalışma süresi sınırının aşılması
Yasal dayanaklar
Bu bölüme özgü dayanaklar: Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik · Kanserojen veya Mutajen Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik.
Bunların yanında satırlar, her işyeri için geçerli olan ortak İSG mevzuatına dayandırılmıştır (30 tekil metin): 6331 sayılı İSG Kanunu, Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Basit Basınçlı Kaplar Yönetmeliği, Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği, Basınçlı Gaz Tüpleri Güvenli Çalışma Talimatı, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik, Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği, Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği, Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik, Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik, Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik, Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği, Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik, Tozla Mücadele Yönetmeliği, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik, İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik.
Bu bölüme bağlı NACE kodları ve tehlike sınıfları
Kaynak: ÇSGB İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi (NACE Rev.2 Altılı). İşyeri tehlike sınıfı, işyerinin tescilli altılı koduna göre belirlenir.
| NACE kodu | Faaliyet | Tehlike sınıfı |
|---|---|---|
| 20.11.01 | Sanayi gazları imalatı (hidrojen, asal gazlar, azot, oksijen, karbondioksit ve ametallerin diğer inorganik oksijen bileşikleri, soğutucu-dondurucu gazlar ile hava gibi sıvı veya sıkıştırılmış inorganik sanayi gazları ve tıbbi gazlar) | Çok Tehlikeli |
| 20.12.01 | Boya maddeleri ve pigment imalatı (birincil formda veya konsantre olarak herhangi bir kaynaktan) (hazır boyalar hariç) | Çok Tehlikeli |
| 20.13.02 | Metalik halojenler, hipokloritler, kloratlar ve perkloratların imalatı (çamaşır suyu dahil) | Çok Tehlikeli |
| 20.13.03 | Sülfidler (sülfürler), sülfatlar, fosfinatlar, fosfonatlar, fosfatlar ve nitratların imalatı (şap dahil) | Çok Tehlikeli |
| 20.13.04 | Karbonatların imalatı (sodyum, kalsiyum ve diğerleri) (çamaşır sodası dahil) | Çok Tehlikeli |
| 20.13.06 | Uranyum, plütonyum ve toryum cevherlerinin zenginleştirilmesi (nükleer reaktörler için yakıt kartuşları dahil) | Çok Tehlikeli |
| 20.13.07 | Diğer metal tuzları ve temel inorganik kimyasalların imalatı (izotoplar ve bunların bileşikleri, oksometalik/peroksometalik asitlerin tuzları, siyanürler, boratlar, hidrojen peroksit, kükürt, kavrulmuş demir piritler, piezo-elektrik kuvarsı vb.) | Çok Tehlikeli |
| 20.13.90 | Başka yerde sınıflandırılmamış kimyasal elementler, inorganik asitler ve bileşiklerin imalatı (klor, iyot, flor, bor, silisyum, fosfor, arsenik gibi metaloidler, skandium, cıva, oksitler, hidroksitler, hidrojen klorür vb.) | Çok Tehlikeli |
| 20.14.01 | Temel organik kimyasalların imalatı (hidrokarbonlar, alkoller, asitler, aldehitler, ketonlar, sentetik gliserin, azot fonksiyonlu bileşikler vb.) (etil alkol, sitrik asit dahil) | Çok Tehlikeli |
| 20.14.04 | Odunun ve kömür katranının damıtılması (odun kreozotu, odun naftası, bitkisel zift, benzol, toluol, fenol, naftalin vb.) | Çok Tehlikeli |
| 20.14.05 | Çam terebentin esansı ve zamk imalatı | Tehlikeli |
| 20.15.01 | Fosfatlı veya potasyumlu gübreler, iki (azot ve fosfor veya fosfor ve potasyum) veya üç besin maddesi (azot, fosfor ve potasyum) içeren gübreler, sodyum nitrat ile diğer kimyasal ve mineral gübrelerin imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.15.02 | Bileşik azotlu ürünlerin imalatı (nitrik asit, sülfonitrik asit, saf amonyak, amonyum klorür (nişadır), amonyum karbonat, nitritler, potasyum nitratlar vb.) (gübreler hariç) | Çok Tehlikeli |
| 20.16.01 | Birincil formda poliamitler, üre reçineleri, melamin reçineleri, vb. plastik hammaddelerin imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.16.02 | Birincil formda alkid reçine, polyester reçine, epoksi reçine, poliasetal, polikarbonat ile diğer polieter ve polyester imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.16.03 | Birincil formda polimerlerin imalatı (etilen, propilen, stiren, vinil klorür, vinil asetat, vinil esterleri, akrilik vb. polimerleri ile sertleştirilmiş proteinler, doğal kauçuğun kimyasal türevleri dahil) | Çok Tehlikeli |
| 20.16.04 | Birincil formda silikon ve polimer esaslı iyon değiştiricileri imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.16.05 | Birincil formda diğer amino reçineler, fenolik reçineler, poliüretanlar, politerpenler, polisülfürler, selüloz ve kimyasal türevleri ile diğer petrol reçineleri imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.17.01 | Birincil formda sentetik kauçuk imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.20.11 | Böcek ilacı, kemirgen ilacı, küf ve mantar ilacı, yabancı otla mücadele ilacı imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.20.12 | Dezenfektan imalatı (tarımsal ve diğer kullanımlar için) (hijyenik maddeler, bakteriostatlar ve sterilize ediciler dahil) | Çok Tehlikeli |
| 20.20.13 | Çimlenmeyi önleyici ve bitki gelişimini düzenleyici ürün imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.20.14 | Diğer zirai kimyasal ürünlerin imalatı (gübre ve azotlu bileşik imalatı hariç) | Çok Tehlikeli |
| 20.30.11 | Polyester, akrilik ve vinil polimer esaslı boya ve vernik imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.30.12 | Macun imalatı (dolgu, cam, sıvama için olanlar ile üstübeç, vb. dahil) | Çok Tehlikeli |
| 20.30.13 | Diğer boya, vernik ve ilgili ürünlerin imalatı (resim ve tabelacı boyaları, matbaa mürekkepleri, hazır boya pigmentleri, matlaştırıcılar, renklendiriciler, astarlar, cam firit, camlaştırılabilir emay ve sırlar, solvent, inceltici (tiner)) | Çok Tehlikeli |
| 20.41.01 | Kapalı alanlar için kokulu müstahzarlar ve koku gidericiler ile suni mumların imalatı (kişisel kullanım için olanlar hariç) | Tehlikeli |
| 20.41.03 | Ham gliserin (gliserol) imalatı | Tehlikeli |
| 20.41.04 | Sabun, yıkama ve temizleme müstahzarları (deterjanlar) ile sabun olarak kullanılan müstahzarlar imalatı (kişisel bakım için olanlar ile ovalama toz ve kremleri hariç) | Tehlikeli |
| 20.41.06 | Cila, krem ve ovalama krem ve tozlarının imalatı (ayakkabı, mobilya, yer döşemesi, kaporta, cam, metal vb. için) | Tehlikeli |
| 20.42.01 | Ağız veya diş bakım ürünleri imalatı (diş macunu, vb. ile takma dişleri ağızda sabit tutmaya yarayan macun ve tozlar ile diş temizleme iplikleri dahil) | Tehlikeli |
| 20.42.02 | Kolonya imalatı | Tehlikeli |
| 20.42.03 | Parfüm ve koku verici diğer sıvı ürün, manikür/pedikür müstahzarı, güneş koruyucu ürünler, dudak ve göz makyajı ürünü, banyo tuzu, kozmetik veya kişisel bakım amaçlı pudra, sabun ve organik yüzey aktif müstahzarı, deodorant, vb. imalatı (kolonya hariç) | Tehlikeli |
| 20.42.04 | Şampuan, saç kremi, saç spreyi, jöle, saç düzleştirme ve perma ürünleri, saç losyonları, saç boyaları, vb. imalatı | Tehlikeli |
| 20.51.21 | Barut, vb. itici tozların imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.51.22 | Hazır patlayıcılar, emniyet fitilleri, çarpma kapsülleri, infilak fitilleri, ateşleyiciler, dinamit, elektrikli kapsüller, havai fişekler, sis işaretleri, işaret fişekleri, vb. patlayıcı veya piroteknik malzeme imalatı (barut hariç) | Çok Tehlikeli |
| 20.51.23 | Kibrit imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.52.05 | Tutkal imalatı (kazein esaslı, hayvansal esaslı, nişasta esaslı, kauçuk esaslı, plastik esaslı, polimer esaslı vb. olanlar) | Çok Tehlikeli |
| 20.53.02 | Uçucu yağların imalatı | Tehlikeli |
| 20.59.01 | Fotografik levha ve filmlerin (hassaslaştırılmış, ışığa maruz kalmamış olanlar), anında baskılanan filmlerin, fotoğrafçılıkta kullanılan kimyasal müstahzarların ve karışımsız (saf) ürünlerin imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.59.03 | Aktif karbon imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.59.04 | Yağlama müstahzarları (hidrolik fren sıvıları dahil), vuruntu önleyici müstahzarlar ile katkı maddeleri ve antifrizlerin imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.59.05 | Yazım ve çizim mürekkepleri ve diğer mürekkeplerin imalatı (matbaa mürekkebi imalatı hariç) | Tehlikeli |
| 20.59.06 | Peptonlar, diğer protein maddeleri ve bunların türevlerinin ve deri tozlarının imalatı | Tehlikeli |
| 20.59.07 | Laboratuvar için hazır kültür ortamları, model hamurları, kompozit diyagnostik reaktifler veya laboratuvar reaktifleri imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.59.08 | Elektronikte kullanılan macun kıvamında (dope edilmiş) olan kimyasal elementler ile bileşiklerin imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.59.09 | Bitirme (apreleme dahil) maddeleri, boya hammaddesi ve benzeri ürünlerin sabitlenmesini veya boyayıcılığını hızlandıran boya taşıyıcı maddelerin imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.59.10 | Dekapaj (temizleme) müstahzarları, eritkenler, hazır vulkanizasyon hızlandırıcı maddeler, kauçuk veya plastikler için plastikleştirici bileşikler ve stabilizatörler, başka yerde sınıflandırılmamış katalitik müstahzarlar imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.59.11 | Jelatin ve jelatin türevleri ile süt albüminlerinin imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.59.12 | Kimyasal olarak değiştirilmiş veya yenilemeyen hayvansal veya bitkisel katı ve sıvı yağlar ve yağ karışımlarının imalatı (linoksin, teknik ve sanayi amaçlı bitkisel sabit sıvı yağlar, sanayide kullanılan sıvı yağlar, vb.) | Tehlikeli |
| 20.59.13 | Biyodizel, vb. biyoyakıt imalatı (bitkisel veya hayvansal yağlardan elde edilen uzun zincirli yağ asitlerinin mono alkil esterleri) (%70 veya daha fazla petrol yağı ile karıştırılmış biyodizelden ürünler hariç) | Çok Tehlikeli |
| 20.59.14 | Başka yerde sınıflandırılmamış diğer kimyasal ürünlerin imalatı (vakum tüpleri için emiciler, pirolinyitler, kazan taşı önleyici bileşikler, yağ emülsiyonlaştırıcıları, dökümhanelerde kullanılan yardımcı kimyasal ürünler ve hazır bağlayıcılar, vb.) | Çok Tehlikeli |
| 20.59.15 | Yangın söndürücü müstahzarları ve dolum malzemeleri imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.60.01 | Kardelenmemiş ve taranmamış suni ve sentetik elyaf imalatı | Çok Tehlikeli |
| 20.60.02 | Sentetik filament ipliği ve sentetik monofilamentlerin, şeritlerin ve benzerlerinin imalatı (poliamidden ve polyesterden yüksek mukavemetli filament iplikler dahil) (bükülü, katlı ve tekstürize olanlar hariç) | Tehlikeli |
Sık sorulan sorular
Kimyasal Ürünler İmalatı işyerlerinde risk değerlendirmesi zorunlu mu?
Evet. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 10. maddesi işverene risk değerlendirmesi yapma veya yaptırma yükümlülüğü getirir; İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 5. maddesi de aynı yükümlülüğü tekrarlar. Yükümlülük işyerinin tehlike sınıfına ya da çalışan sayısına bağlı değildir — Kimyasal Ürünler İmalatı bölümündeki her işyeri için geçerlidir.
Kimyasal Ürünler İmalatı risk analizi kaç yılda bir yenilenir?
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre risk değerlendirmesi; çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde sırasıyla en geç iki, dört ve altı yılda bir yenilenir. Bu bölüme bağlı 55 altılı NACE kodu tek bir sınıfta değildir; süre işyerinizin tescilli koduna göre belirlenir. Ölçülen dağılım — Tehlikeli: 14 kod (4 yıl) · Çok Tehlikeli: 41 kod (2 yıl). Ayrıca işyerinde yeni bir tehlike ortaya çıkaran değişiklik olduğunda süre beklenmeden yenilenir.
Kimyasal Ürünler İmalatı risk değerlendirmesini kim yapar?
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 6. maddesine göre risk değerlendirmesi, işverenin oluşturduğu bir ekip tarafından gerçekleştirilir. Ekipte işveren veya vekili, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi, çalışan temsilcileri, destek elemanları ve işyerindeki bütün birimleri temsil edecek şekilde belirlenen çalışanlar bulunur. İşveren gerektiğinde işyeri dışından hizmet alabilir.
Kimyasal Ürünler İmalatı risk analizinde hangi tehlikeler değerlendirilir?
İSGUYZ tehlike kütüphanesinde bu bölüm için 624 satır bulunuyor ve bunlar 29 tehlike kategorisine dağılmış durumda. En yoğun kategoriler: Makine ve el aletleri, Basınçlı kap ve tüpler, İşyeri düzeni, zemin ve hijyen, Elektrik, Yangın, parlama ve patlama. Satırların 27 tanesi doğrudan bu sektöre özgüdür; geri kalanı her işyerinde geçerli olan ortak tehlikelerdir.
Kimyasal Ürünler İmalatı işyerinde hangi bölümler risk analizine dahil edilmeli?
Risk değerlendirmesi işyerinin tamamını kapsar. İSGUYZ bu bölüm için 10 faaliyet alanı önerir ve tehlike tablosu alan alan doldurulur. En çok satır taşıyan alanlar: Hammadde Kabul ve Ön Hazırlık, Montaj / Son İşlem Bölümü, Üretim Hattı, Bakım Atölyesi, Hammadde ve Mamul Deposu.
Kimyasal Ürünler İmalatı için risk analizinizi hazırlayın
Tehlike tablosunu seçin, Fine-Kinney puanlaması ve önlem metinleri hazır gelsin; raporu Word, Excel veya PDF olarak indirin.
Uygulamayı aç