Kendinden hareketli forklift, istif makinesi ve benzeri yük taşıma ekipmanları.

1. Operatör ve yetki

• Forklift yalnızca güvenli kullanımı konusunda eğitim almış ve işveren tarafından görevlendirilmiş operatörler tarafından kullanılır.
• Operatör dışındaki kişiler forklifti çalıştırmaz; araç boşta bırakılırken anahtar üzerinde bırakılmaz.

2. Vardiya başı kontrolü

• Fren, direksiyon, korna, geri vites sesli uyarısı, farlar ve flaşör kontrol edilir.
• Çatal, asansör zinciri, hidrolik hortumlar ve lastikler hasar yönünden gözle kontrol edilir.
• Kaçak (yağ, hidrolik sıvısı) olup olmadığına bakılır; kaçak varsa araç çalıştırılmaz.
• Devrilmeye karşı koruyucu yapı ve emniyet kemeri sağlam ve kullanılabilir olmalıdır.
• Periyodik kontrol raporunun güncel olduğu doğrulanır.

3. Sürüş ve manevra

• Çalışma alanında trafik kuralları ve hız sınırları belirlenir ve uygulanır.
• Yaya yolları ile araç güzergâhı ayrılır; yaya geçişlerinde araca yol verilir.
• Görüşü kapatan yük taşınırken geri geri veya gözcü eşliğinde hareket edilir.
• Rampada yüklü olarak inişte geri geri, çıkışta ileri gidilir.
• Dönüşlerde hız düşürülür; çatal yerden yaklaşık bir karış yükseklikte ve hafif geri yatık taşınır.

4. Yükleme ve istifleme

• Kapasite etiketinde belirtilen yük ve yük merkezi değeri aşılmaz.
• Yük dengeli ve iki çatala eşit dağıtılarak alınır; tek çatalla yük kaldırılmaz.
• Çatal üzerinde veya asılı yük altında insan bulunmaz; forklift insan kaldırmak için kullanılmaz. Bu amaçla ancak üretimi buna uygun ekipman ve aksesuar kullanılır.
• İstif yüksekliği, raf kapasitesi ve zemin taşıma gücü aşılmayacak şekilde belirlenir.
• Araç park edilirken çatal yere indirilir, el freni çekilir, kontak kapatılır.

5. Şarj ve yakıt

• Akü şarjı, havalandırılan ve ateş kaynağı bulunmayan ayrı bir alanda yapılır; şarj sırasında hidrojen birikmesine karşı havalandırma sağlanır.
• LPG'li forkliftlerde tüp değişimi açık havada veya havalandırılan alanda, ateş kaynağından uzakta yapılır.
• İçten yanmalı motorlu forklift kapalı alanda ancak yeterli hava sağlanması şartıyla kullanılır.

Kullanılacak kişisel koruyucu donanım

• Baret (gerekli alanlarda)
• Koruyucu iş ayakkabısı
• Reflektörlü yelek

Bütün iş ekipmanları için ortak kurallar

• İş ekipmanı, kullananlara ve çevredeki çalışanlara en az risk oluşturacak şekilde yerleştirilir, kurulur ve kullanılır; hareketli kısımlar ile çevredeki sabit veya hareketli kısımlar arasında yeterli mesafe bırakılır.
• Ekipmanın kurulması veya sökülmesi, imalatçının verdiği kullanma talimatı doğrultusunda güvenli koşullarda yapılır.
• Ekipmanı yalnızca o ekipmanın güvenli kullanımı konusunda eğitim almış, görevlendirilmiş çalışanlar kullanır.
• Ekipmanın periyodik kontrolü yaptırılır; kontrol raporu işyerinde saklanır ve denetimde ibraz edilir.
• Bakım, onarım ve ayar işlerinden önce ekipmanın enerjisi kesilir, kilitleme-etiketleme uygulanır ve ekipmanın beklenmedik şekilde çalışması önlenir.
• Koruyucu (muhafaza) sökülmüş ekipman çalıştırılmaz. Bir iş için koruyucunun geçici olarak kaldırılması zorunlu ise aynı korumayı sağlayan başka önlem alınıncaya kadar çalışma yapılmaz; iş bittiğinde koruyucu yerine takılır.
• Acil durdurma düzeni erişilebilir, işaretli ve çalışır durumda tutulur.
• Çalışana ekipmanla ilgili yazılı talimat verilir; talimat ekipmanın yanında bulundurulur ve anlaşılır olması sağlanır.
• Arızalı ekipman kullanım dışı bırakılır, üzerine uyarı etiketi asılır ve yetkisiz kullanımı engellenir.

Yasal dayanak

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği — EK-II
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği — Madde 7
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği — EK-III
• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği — Madde 11
• Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik — Madde 5
• Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği — Madde 5